باجگیری عاطفی، نوعی سواستفاده را توصیف می کند که در آن شخصی از احساسات شما به عنوان راهی برای کنترل رفتار شما یا ترغیب شما برای انجام کاری استفاده می کند. باجگیری عاطفی وقتی است که افراد زندگی شما از ترس، تعهد و احساس گناه برای کنترل شما استفاده می کنند. بسیاری از ما ندانسته درگیر روابطی با باجگیری عاطفی هستیم یا ناخواسته خودمان از دیگران باجگیری احساسی می کنیم. در ادامه این مقاله به باجگیری عاطفی، مراحل و انواع آن و برخورد مناسب با این افراد اشاره شده است.
اسثتمار و سوءاستفاده در طول تاریخ همیشه باعث مناقشه و حتی جنگهای خونین بوده است. نوعی از این استثمار که در ابعاد خانواده و زندگی افراد اثر میگذارد، باج گیری عاطفی است. شاید تا به حال از شما هم باج گیری عاطفی شده باشد؛ کسی که دوستش دارید از احساس شما برای سوءاستفاده یا اعمال نظرش استفاده کرده باشد و شما بخاطر علاقه و وابستگی خود نتوانستهاید با او مبارزه کنید. باج گیری عاطفی از جمله مواردی است که رابطه را برای طرفین ناسالم میکند و پیامدهای سوئی به دنبال دارد. در این مقاله کاری را که باجگیران عاطفی با شما میکنند را شرح داده و در انتها راههایی برای مقابله با آنها ارائه شده است.
باج گیری عاطفی چیست؟
باجگیری عاطفی فرایندی است که ممکن است بسیاری از افراد بدون آگاهبودن از آن استفاده کنند یا قربانی این باجگیری باشند. برای واژه باج گیری، میتوانیم واژههایی مثل استثمار، بهره کشی یا سوءاستفاده را نیز هم طراز قرار دهیم. اما باج گیری عاطفی، یعنی فردی با استفاده از موضع برتر عاطفی خود، فرد مورد نظرش را کنترل کند و منافعش را به دست بیاورد. افراد باجگیر، از ترس، تعهد و احساس گناه طرف مقابل برای بهره کشی استفاده می کنند. فرد قربانی نیز به خاطر احساس گناه، از دست دادن توجه و یا هر فقدان دیگری مجبور است که به خواستههای طرف مقابلش تن بدهد و اغلب دچار شکست عشقی میشود. این رفتار ممکن است به طور پررنگ در زندگی زناشویی و در مورد مسائل جنسی، مالی و توجه به وجود بیاید. معمولا شخصیتهای وابسته به راحتی در دام باج گیری عاطفی می افتند.
چقدر جملات زیر به گوش همۀ ما آشناست. اگر علاقهمند به روانشناسی باشید یا درمورد سلامتِ روابط مطالبی مطالعه کرده باشید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده است که باج گیری عاطفی چیست. جملاتی که با ايجاد «ترس از دست دادن»، «احساس گناه» و «احساس دِين» ما را به شکل خودِ مخرب و خودِ تحقيرگر وادار به چشمپوشی از خواستهها و نظرات خود به نفع تأمین نظر ديگران و کسب رضايت و راحتی آنها میکند. باجگیری (باج گیری عاطفی) توسط هر کسی که میتواند اين احساسات را در ما زنده کند ممکن است انجام شود.
- اگر باهاش ازدواج کنی بايد دور ما رو خط بکشی. تو ديگه بچه من نيستی.
- بايد از خودت شرم کنی، بچههای مردم رو ببين، خودت رو ببين.
- بدون من به هيچجا نمیرسی خيالت تخت.
- به اين هم میگن برادرـخواهری؟ همچين به بچهات و همسرت چسبيدی که انگار زير بوته بزرگ شدی.
- به خاطر تو پدرت رو تحمل کردم، نخواستم بهت بگن بچه طلاق حالا اين دستمزدمه؟ بدون پرسيدن نظر من می ری برای خودت پارتنر انتخاب میکنی.
- تو زير دِين منی.
- تو که وضعت خوبه يه کمکی به من بکن. بدجور خُمارم، جای دوری نمیره .
- بشکنه دستی که نمک نداره.
- خلايق هرچه لايق.
- مگه قبل از آشنايی با من کی بودی؟ من درستت کردم. حالا برای خودم شاخ و شونه میکشی؟
- میخوای با من دوست بمونی؟ بايد کاری کنی که بهت افتخار کنم. من دوست پسر/دختر اينجوری نمیخوام.
- يا کاری رو که میخوام انجام میدی يا پشت گوشت رو ديدی منو هم ديدی .
- يا من يا خانواده ات؟ يکی رو انتخاب کن.
- و…
باجگیری عاطفی طی شش مرحله خاص رخ می دهد:
۱. تقاضا
مرحله اول باجگیری عاطفی شامل یک تقاضا است. برای مثال شخص مقابل از شما تقاضا می کند که به دلیل علاقه زیادی که به شما دارد، تمایل ندارد که جمعی از دوستانتان را دیگر ببینید.
۲. مقاومت
فردی که از شما باجگیری عاطفی می کند، در برابر پاسخ «نه» شما به درخواستی که دارد، به شکل های متفاوت مقاومت می کند.
۳. فشار
مردم در روابط سالم نیازها و خواسته ها را بیان می کنند. در یک رابطه عادی، به محض ابراز مقاومت و مخالفت از طرف شما، شخص مقابل معمولاً مسئله و درخواست خود را کنار می گذارد. اما در باجگیری عاطفی، شخص مقابل شما را تحت فشار قرار می دهد تا تقاضای او را برآورده کنید، شاید با چندین روش مختلف، از جمله:
- تکرار تقاضا
- گفتن جملاتی مانند “اگر واقعاً من را دوست داشتی، این کار را می کردی”
- انتقاد یا تحقیر شما
۴. تهدید
باجگیری عاطفی می تواند تهدیدهای مستقیم یا غیرمستقیم باشد. فرد باجگیر ممکن است شما را تهدید کند که اگر با دوستانتان بیرون بروید، شما را ترک می کند. یا اگر امشب او را تنها بگذارید، شخص دیگری جای شما را پر خواهد کرد.
۵. انطباق
مطمئناً شما نمی خواهید افراد باجگیر تهدیدهای خود را انجام دهند، بنابراین تسلیم می شوید. انطباق می تواند یک روند نهایی باشد، زیرا افراد باجگیر با فشار و تهدید شما را به مرور زمان خسته می کنند. به محض تسلیم شدن، آشفتگی جای خود را به آرامش می دهد.
۶. تکرار
وقتی به شخص مقابل نشان دهید که سرانجام تسلیم خواهید شد، او دقیقاً می داند که چگونه در آینده موقعیت های مشابه را تکرار کند و از شما باج بگیرد. با گذشت زمان، روند باجگیری عاطفی به شما می آموزد که تسلیم شدن، آسان تر از مواجهه با فشار و تهدید مداوم است.
چرا از عبارت باج گیری عاطفی استفاده میکنیم؟
هرگونه تهديد مبتنی بر عيان و بيانکردن امری مخفی و شخصی که منتهی به احتمال آسیبرسانی به فرد ديگری شود باجگیری است که همگان در ابعاد اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی با آن آشنا هستند. اما چرا از واژۀ باج گیری عاطفی استفاده میکنیم؟ به دو دليل:
- دلیل انجامدادن کارهای مخالفِ ميل و نظر و خواستۀ باجدهنده ايجاد عواطف منفی سنگين خودمخربی است که باجدهنده را تحت فشار عاطفی، تعارض و جنگ درونی با خود قرار میدهد. ايجاد عواطف و احساسات ابزار باج گیری عاطفی است. اگر به جملات ابتدای اين متن توجه کنيد، میبینید که هرکدام از ما ممکن است پس از شنيدن يکی از جملات بالا از زبان غریبههای مظلومنما يا آشنايان هميشه طلبکار، بهويژه افراد مهم زندگیمان، دچار احساس گناه يا دِين يا ترس از دست دادن شويم و برای رفع اين احساسات هر امتيازی بدهيم. امتيازاتی که باعث تخفيف يا تخريب تصمیمگیریهای مستقل ما، کاهش احساسات مثبت نسبت به پذيرش خودمان يا خود ناکارآمدی عاطفی، اجتماعی و اقتصادی ما میشوند.
- آنچه باید مخفی بماند اتهام عاطفی است. همۀ اين کارها را میکنیم تا متهم به عواطف منفی، بیوفایی، قدرنشناسی، بیلیاقتی، بیعرضگی و مهمتر از همه بیعاطفگی نشويم.
میدانم که بسياری از شما نهتنها اين شرایط باج عاطفی را در سرگذشت و زندگی امروز خود به ياد میآورید بلکه عدۀ بسيار اندکی از شما صادقانه اعتراف خواهيد کرد که در مواردی باجگیر عاطفی بودهاید. اين وضعيت بسيار متداول و درعينحال ناسالم نيست. هر مظلومی، بهعنوان سرکوب شده، ميل دارد تا روزی ظالم و سرکوبگر شود و هر باجدهندۀ عاطفی باج گیری عاطفی را بهخوبی ياد خواهد گرفت.
انواع باجگیری عاطفی
رفتارهای افراد باجگیر به طور کلی با یکی از ۴ روش زیر تعریف می شود:
۱. مجازات کنندگان
شخصی که از تاکتیک های مجازات استفاده می کند، آن چه را که می خواهد می گوید و سپس به شما می گوید که اگر رعایت نکنید چه اتفاقی می افتد. این کار، اغلب به معنای تهدید مستقیم است. مجازات کنندگان همچنین از پرخاشگری، عصبانیت یا قهر برای کنترل شما استفاده می کنند.
۲. خود مجازات کننده
این نوع باجگیری عاطفی تهدیدهایی را نیز در پی دارد. خود مجازات کنندگان به جای تهدید شما، توضیح می دهند که چگونه مقاومت شما به آن ها آسیب می رساند:
- “اگر به من پول قرض ندهی ، من باید ماشینم را بفروشم. “
افرادی که از تاکتیک های خود تنبیهی استفاده می کنند، ممکن است شرایط را طوری بچرخانند تا به نظر برسد که مشکلات آن ها تقصیر شماست.
۳. مبتلایان
فرد باجگیر اغلب احساسات خود را بدون کلام منتقل می کند. اگر آن ها می خواهند شما کاری را انجام دهید، ممکن است چیزی نگویند و ناراحتی خود را با رفتارهای زیر نشان دهند:
- ناراحتی یا انزجار، از جمله اخم، آه، اشک
- درد یا ناراحتی
۴. طلسم کننده ها
به نظر می رسد برخی از انواع باجگیری عاطفی بیشتر شبیه حرکات مهربانانه است. یک فرد باجگیر طلسم کننده، با تحسین و تشویق، قصد دارد چیزی از شما بگیرد. مثلا رئیس شما می گوید” کار شما عالی است ویژگی هایی که من به عنوان مدیر این بخش می خواهم را دارید.” این تحسین شما را مجاب می کند که بیشتر کار کنید و مسئولیت های بیشتری را به عهده بگیرید، به امید این که به زودی مدیر بخش خواهید شد، در حالی که هرگز مدیر نخواهید شد. شما فقط انتظارات مدیرتان را بدون حقوق و مزایای بیشتر، برآورده کرده اید.
چطور بفهمیم کسی باج گیری عاطفی میکند؟
فرد باجگیر، می تواند از ضعف شما علیه شما و برای دستیابی به چیزی که می خواهند استفاده کند. آنها میدانند که چه چیزی برای شما مهم است و همانها را از شما طلب می کنند.
آنها به طور کلی 4 دسته هستند:
1. باج گیری عاطفی به صورت تنبیهی
خواسته خود و پیامد عدم پذیرش آن را میگویند. مثلا اگر فلان کار را بکنی ترکت خواهم کرد. این گروه از افراد به صورت آشکار باج میگیرند و خواستههای خود را عملی میکنند. مثالی دیگر والدینی هستند که فرزندان خود را ملزم به ازدواج با شخص خاصی میکنند و میگویند اگر با فلان شخص ازدواج کنی تو را طرد میکنیم و از ارث محروم میشوی. والدینی که باج گیری عاطفی میکنند اغلب بر روی انتخابهای دیگر فرزندانشان برای ازدواج عیب و ایراد میگذارند و از این طریق سلطه گری میکنند. گروهی دیگر از تنبیه کنندگان هستند که به تنبیه کنندگان خاموش معروفاند و با سکوت طولانی مدت خود شما را تنبیه میکنند به گونهای که در نهایت تسلیم خواستههایشان میشوید.
2. باج گیران عاطفی که شما را تهدید میکنند
تهدیدشان علیه خودشان است و اغلب افرادی وابسته و بدون تواناییِ مسئولیت پذیری هستند. مثلا اگر این کار را نکنی خودم را می کشم. این نوع از باجگیران خشمشان را متوجه خودشان میکنند و از این طریق حس ترس و ترحم و دلسوزی شما را بر میانگیزند. این گونه افراد همیشه دیگران را مسئول اتفاقات ناگوار زندگیشان میدانند و به شدت وابسته هستند. باج گیران تهدید کننده قربانی خود را در تنگنا قرار میدهند و از این طریق به خواسته خود میرسند. اغلب نوجوانان و جوانان چنین رفتارهایی از خود بروز میدهند و والدین را تسلیم خواستههای خود میکنند.
3. باج گیری عاطفی سرزنشی
در این نوع از باج گیری عاطفی فرد برای اطمینان از توجه شما، میخواهند که شما خواسته شان را حدس بزنید و اگر در آن ناتوان باشید، شدیدا بهم می ریزند. همچنین این گونه از افراد جوری وانمود میکنند که تمام بدبختیهایشان تقصیر شما است و شما مسئول تمام اتفاقات بدی زندگیشان هستیدو علاوه بر این به گونهای به شما القا میکنند که اگر خواستهشان را عملی کنید شما را میبخشند. باجگیران عاطفی اغلب افسرده و گریان هستند؛ ممکن است به ظاهر مظلوم به نظر برسند اما در واقع با این کار خود کنترل شما را در دست میگیرند و سلطه گری میکنند. برای مثال چنین جملاتی بر زبان میآورند: «من به خاطر تو تمام این بدبختیها را تحمل کردم؛ اگر بمیرم هم اهمیتی به من نمیدهی»
4. وسوسه کنندهها
آنها در ازای خواسته خود، وعدههای جذاب و عجیب میدهند و معمولا پس از رسیدن به هدفشان به آن عمل نمیکنند. همچنین آنها به احساسات و درخواستهای شما توجه نمیکنند و هر بار چیز بیشتری از شما میخواهند. این دسته از باج گیریهای عاطفی اغلب در روابط دوستی و کارمند و کارفرما دیده میشود. افراد وسوسه کننده باهوشترین افراد باج گیر هستند.
باج گیری عاطفی والدین
گاهی والدین باجگیر عاطفی میشوند. بهدلیل اینکه والدین فرزندان خود را بزرگ میکنند و در طول سالهای طولانی آنها را حمایت میکنند. ممکن است چه در کودکی و چه در بزرگسالی فرزندان خود را مجبور به انجامدادن کاری کنند که میخواهند. باجگیری عاطفی والدین اغلب آسیبزا است و بهدرستی تشخیص داده نمیشود و ممکن است فرزندان بهراحتی این باج عاطفی را پرداخت کنند. گاهی نیز برعکس میشود و فرزندان از والدین خود باج گیری عاطفی میکنند.
نشانه های افراد باجگیر عاطفی
فردی که از شما باج گیری عاطفی می کند، میتواند هرکسی باشد. از اعضای خانواده گرفته تا همسر و حتی فرزندان شما؛ اما لازم است که شما هوشیار بمانید و اقدامات لازم را انجام دهید. افراد مبتلا به اختلالات شخصیت دسته B بیشتر از دیگر افراد احتمال دارد از این ترفندها برای رفع نیازهایشان استفاده کنند.
_ این افراد معمولا تصمیمات خود را با واکنش منفی نسبت به انتخابات شما، اداره می کنند.
_ آنها معمولا از ترساندن شما برای دستیابی به چیزی که میخواهند بهره میبرند.
_ شما دائما از سوی این افراد به دلیل کارهایی که انجام نمیدهید یا زمانهایی که آنها را تایید نمیکنید، سرزنش میشوید.
_ آنها از اینکه شما را در عذاب قرار دهند تردیدی ندارند.
_ ممکن است یک فضای دراماتیک یا عاطفی شدید برای تشویق کردن شما به اطاعت ایجاد کنند.
روش باجگیران عاطفی چگونه است؟
باجگیران عاطفی از خشم برای ایجاد احساس مسئولیت و وظیفه در شما استفاده میکنند. سپس سعی می کنند با استفاده از حیله، شما را وادار به پذیرش اشتباه کنند و به این طریق باج گیری عاطفی میکنند. در ادامه آنها از احساسات خود برای جابجایی توجه شما از واقعیات استفاده میکنند تا شما واقعیت را فراموش کنید. هنگامی که شما از موضع خود پایین آمدید، به شما احساس گناه تزریق میکنند و اگر از خود دفاع نکنید، در مقابل آنها سقوط خواهید کرد و حتی اگر هیچ اشتباهی نکرده باشید تسلیم میشوید؛ احساس شرم کرده و عذرخواهی می کنید.
سپس آنها شما را به راه راست هدایت میکنند. راهی که منفعتشان در آن تأمین میشود. بعد از اینکه به خواسته خود رسیدند با شما بسیار مهربان برخورد میکنند و با این ابزار، شما را آن طور که میخواهند بازی میدهند.
افرادی که بیشتر از همه قربانی باج گیری عاطفی میشوند
افرادی که همیشه به دنبال راضی کردن و خشنود کردن دیگران هستند و هر کاری میکنند تا مورد تأیید دیگران قرار بگیرند، بیشتر از همه مورد باج گیری عاطفی قرار میگیرند. آنها معتاد به تأیید و تصدیق دیگران هستند به همین دلیل اغلب هدف باج گیران عاطفی قرار میگیرند و خواستههای آنان را برآورده میسازند. شخصیتهای مهر طلب اغلب افرادی هستند که قربانی میشوند. فرد سلطه جو ابتدا نیاز آنها به تأیید شدن را ارضا میکند و سپس با طرد کردن فرد او را مجبور میکند خواستهاش را عملی کند. گروهی دیگر از قربانیان افرادی هستند که از تعارض و رویایی با دیگران و خشم آنها ترس شدید دارند. کافی است فرد سلطهجو کمی صدایش را بالا ببرد، فرد قربانی خیلی زود به اطاعت میکند.
با باج گیری عاطفی چگونه مقابله کنیم؟
باید بدانید که هیچ نوع باجگیری، بدون کمک و همکاری شما صورت نمیگیرد؛ این یک فرایند دو طرف است. شما باید بدانید که وقتی هدف یک باجگیر قرار گرفتهاید، نقشتان چیست. این موضوع در رابطه با جنس مخالف بیشتر مطرح میشود.
1- نباید با نقاط حساس خود وارد روابط شوید. نقاطی که از تجربهها یا ضعفهای شما ناشی می شود. احساساتی مثل ترس، عدم امنیت، ترک شدن، پشیمان و غمهای انباشته شده، نقاط حساس و دردناک زندگی شما هستند، باید تا زمانی که لازم است برای خودتان باقی بماند.
2- باجگیری زمانی اتفاق میافتد که شما این نقاط را به دیگران نشان میدهید و در واقع خودتان اجازه ورود میدهید. دیگران نیز بنابر تیپ شخصیتی خود، روی آن نقاط فشار می آورند. بنابراین باید متوجه شده باشید که خودتان، متهم ردیف اولید.
3- برای مقابله با باج گیری عاطفی لازم است که این افراد را براساس مطالبی که گفتیم یا به کمک یک روانشناس بشناسید و سپس برای خارج کردن خودتان از این چرخه مبارزه کنید. باید شجاعت نه گفتن و به جان خریدن فشارهای فرد باجگیر را به دست بیاورید و مقاومت کنید.
4- واقعیت این است که سازش و تسلیم شدن شما، راه باجگیری را به فرد مقابل یاد میدهد. شخص باجگیر، معمولا به دلیل ضعفهای شخصیتی و روانی خود و نیاز به تأیید و توجه، آزار میبیند ولی شما نیز عزت نفس و غرور خود را با سازش کردن زیر سوال میبرید.
موانع را از یاد نبرید
گاه با وجود آن که میدانید فرد مقابل در حال سوءاستفاده به شکلهای مختلف از شماست و مدام باج گیری عاطفی میکند، باز هم خارج شدن از آن رابطه برایتان کاری دشوار و نشدنی است. در این شرایط با احساساتی مثل دوگانگی، ناامیدی، اضطراب، افسردگی و… مواجه میشوید. حتی شاید برای مقابله با این احساساتتان از کسی درخواست کمک کنید، مشاوره روانشناسی به شما کمک میکند تا تصمیمات بهتری در این برهه از زندگی بگیرید. علاوه بر این فراموش کردن عشق گذشته اهمیت بسیاری دارد و اغلب کار دشواری به نظر میرسد. با روشهای روان درمانی و کمک گرفتن از افراد متخصص میتوانید در این زمینه به آرامش دست یابید.
برخورد مناسب در برابر باجگیری عاطفی
اگر مشکوک هستید که در حال دریافت باجگیری عاطفی هستید، چند کار وجود دارد که می توانید برای پاسخگویی به روشی سازنده انجام دهید. برخی از افراد شیوه های باجگیری را از والدین، خواهر و برادرها یا شرکای قبلی خود می آموزند. این رفتارها به روشی ثابت برای تأمین نیازها تبدیل می شوند. همانطور که گفته شد، ممکن است دیگران عمداً از باجگیری عاطفی استفاده کنند. اگر در مواجهه با فرد احساس امنیت نمی کنید، به راهکارهای زیر توجه کنید:
۱. باجگیری عاطفی را تشخیص دهید.
هنگامی که نیازها یا مرزهای یک فرد باعث ناامیدی یا ناراحتی شما می شود، ممکن است شما در معرض باجگیری عاطفی باشید. هر کسی حق دارد در صورت لزوم، مرزهای خود را در رابطه دوباره بیان کند. باجگیری عاطفی شامل فشار، تهدید و تلاش برای کنترل شما می شود. اگر در چنین رابطه ای هستید، ابتدا مرزهای خود را دوباره روشن کنید و به شخص مقابل نشان دهید.
۲. آرام باشید و ساکت شوید.
شخصی که قصد دارد شما را کنترل کند، ممکن است شما را مجبور به پاسخ فوری کند. هنگام ناراحتی و ترس، ممکن است تسلیم شوید. همانطور که گفته شد، تسلیم شدن یکی از مراحل باجگیری احساسی است. در عوض در این شرایط، تا حد ممکن آرام باشید و به فرد باجگیر اطلاع دهید که به زمان نیاز دارید. این فرد ممکن است شما را تحت فشار قرار دهد تا بلافاصله تصمیم بگیرید، اما عقب نشینی نکنید، با آرامش تکرار کنید که به زمان نیاز دارید.
۳. مکالمه را شروع کنید.
هر زمان که آماده صحبت کردن بودید، اگر از نظر عاطفی و جسمی احساس امنیت می کنید، می توانید مکالمه کنید. بسیاری از باجگیران دقیقاً می دانند که چه کاری انجام می دهند. آن ها می خواهند نیازهایشان برآورده شود و برایشان مهم نیست که این کار چه هزینه ای برای شما دارد. در اینجا، یک مکالمه می تواند به افزایش آگاهی آن ها کمک کند. بیان کنید که کلمات یا رفتارهای آن ها به شما چه احساسی منتقل می کند و از آن ها بخواهید که برای درست کردن این شرایط تلاش کنند.
۴. عوامل محرک خود را شناسایی کنید.
کسی که سعی می کند شما را کنترل کند، به طور کلی ایده خوبی در مورد نحوه فشار دادن محرک های شما را دارد. به عنوان مثال اگر از مشاجره در ملا عام بدتان می آید، ممکن است فرد باجگیر در چنین شرایطی شما را تهدید به مشاجره کند. افزایش درک شما از ترس و محرک هایتان، می تواند فرصتی برای پس گرفتن قدرت فراهم کند. برای مقابله و درک ترس ها و نقاط ضعف خود بهتر است از یک روانشناس کمک بگیرید.
۵. رفتارهای فرد باجگیر را یادداشت کنید.
نوشتن تعاملات روزمره تان با شخصی که احساس می کنید باجگیری عاطفی می کند، به شما امکان می دهد برگردید و آن چه را که او گفته و انجام داده است، مرور کنید. به این ترتیب، شما یک گزارش مکتوب از رفتار واقعی این افراد و واکنش خودتان دارید. مرور این گزارش ها به شما کمک می کند تا بفهمید که استراتژی باجگیری فرد باجگیر چگونه است و عوامل محرک شما چیست. اگر هم به یک مشاور مراجعه کنید، می توانید دفتر گزارش خود را به همراه داشته باشید که به شناسایی و بررسی موقعیت کمک کند.
۶. کمک بخواهید.
سعی کنید از یک درمانگر کمک بگیرید تا به شما کمک کند کشف کنید چرا اجازه باجگیری را به فرد مقابل می دهید. ضعف ها و ترس هایی در شما وجود دارد که برای نگه داشتن فرد باجگیر در زندگی، شما را وادار به تسلیم شدن می کند. با رفع این ترس ها، شما قوی تر خواهید بود و در برابر باجگیری رفتار مناسب تری خواهید داست.
چگونه با مهرطلبی و باج گیری عاطفی برخورد کنیم؟
اما چه کنيم نه با ديگران، بلکه با خود چه کنيم؟ چراکه هرکسی میتواند در زندگی ما مؤثر باشد؛ اما، هیچکس مقصر نيست حتی خودمان هم مقصر نيستيم.
نکات ارائهشده درمورد مهرطلبی و باج گیری عاطفی بسيار دقيق و طويل است؛ اما، در حد وسع اين مطلب نکاتی را بیان میکنیم:
- فرق قائل شويد بين دوستداشتن و خود قربانیسازی. انسان سالم نهتنها خواهان قربانیکردن ديگری نيست بلکه مطلقاً تن به قربانی شدن خود نیز نمیدهد، بهويژه مراقب خود قربانیسازی باشيد.
- به خود و افراد مهم زندگیتان هميشه گوشزد کنيد که: «دوستت دارم اما مديونت نيستم». آنچه ديگران برای رشد و ارتقای ما انجام دادند، بهويژه والدين، قابل تقدير و تحسين است؛ اما، قابل دِين و بدهکاری نيست. ما هم بخش مهمی از تجربۀ والدبودن آنها هستيم. با حضور ما در زندگی آنها فرصت تجربۀ فرزندپروری و مادرپدری را پيدا کردهاند.
- در تحکيم و ارتقای روابط عاطفیـعشقی خود هوشمند و کوشا باشيد اما فراموش نکنيد: «هر آنچه مرا نکشد، قویترم خواهد ساخت». بهراحتی رابطۀ عاطفی خود را از دست ندهيد؛ اما، بدانيد که بدون رابطۀ عاطفی هم حيات شما نهتنها ادامه پيدا خواهد کرد بلکه اگر هوشمند باشيد، هميشه فرصت مجددی برای ايجاد رابطۀ عاطفی ملايم و مداوم بهتری هست.
- دو رفتار در روابط بين فردی، بهويژه در روابط عاطفیـعشقی، نشاندهندۀ درماندگی است: التماس و نفرين. رابطهای که به يکی از اين دو وضعيت رسيد را بدون هیچگونه احساس ترس از دست دادن يا سريعاً متعادل کنيد يا از آن خارج شويد.
- فراموش نکنيد: «تغيير از من آغاز میشود.» همان طور که انتظار داريد ديگران از شما انتظار خود قربانیسازی نداشته باشند، بايد انتظار خود از ديگران را هم به حداقل برسانيد. مراقب باشيد خودتان باجگیر عاطفی نشويد.
- باتوجهبه حضور تک نوبتی شما در هستی، بدانيد که زندگی فرصت دستگرمی نيست. بازی ترس و دِين و گناه را کنار بگذاريد. اين بازی زودتر از آنچه فکر میکنید سهم شما از هستی را بیمعنی خواهد کرد.
نتیجه گیری
باجگیری عاطفی زمانی اتفاق می افتد که کسی از نقاط ضعف، اسرار و آسیب پذیری های ما علیه ما استفاده کند تا دقیقاً همان چیزی را که می خواهد، از ما بگیرد. هیچ کس لایق این نیست که از نظر عاطفی باج گیری شود. باجگیری عاطفی، یک روش ناسالم برای کنترال کردن یک انسان دیگر است. بنابراین، اگر متوجه شدید که در رابطه خود قربانی باجگیری عاطفی شده اید، باید بدانید که لیاقت بهتر از این را دارید. هر چقدر هم که به شخص مقابل علاقه دارید، نباید تسلیم شوید. خود را نجات دهید، زیرا خوشبختی شما تنها چیزی است که واقعاً مهم است.