جویدن ناخن در کودکان یک عادت نادرست در اطفال است که انجام آن در دراز مدت باعث بروز مشکلات و ناهنجاریهایی برای دندانها و فک کودک میشود. هنگام ناخن خوردن کودک والدین نمیدانند چه کاری باید انجام دهند و آیا رفتار آنها باعث ترک ناخن جویدن کودک میشود یا ممکن است کودک را لجباز تر کند.
کودک شما ممکن است به دلایل زیادی مثل کنجکاوی، بیحوصلگی، تسکین استرس، عادت یا تقلید، ناخنهایش را بجود. ناخن جویدن متداولترین مورد از به اصطلاح «عادتهای عصبی» است که شامل مکیدن انگشت شست، پیچاندن مو یا کندن مو، دست کردن توی بینی و دندانقروچه هستند. این عادت همچنین یکی از مواردی است که میتواند در بزرگسالی هم ادامه یابد.
بزرگ شدن میتواند بچهها را مضطرب کند و بسیاری از این تنشها و فشارها برای والدین قابل مشاهده نیست. اگر کودک ناخنهایش را در حد متوسطی میجود و به خودش آسیب نمیرساند و این کار را ناخودآگاه میکند، مثلاً هنگام تماشای تلویزیون، یا اگر در پاسخ به موقعیتهای خاصی مانند یک اجرا یا امتحان تمایل به جویدن ناخن دارد، این فقط روش کنار آمدن با استرس جزئی است و شما احتمالاً دلیل زیادی برای نگرانی ندارید و به احتمال زیاد، فرزند شما این عادت را سرانجام خودبهخود ترک خواهد کرد، اما اگر حدس میزنید این موضوع خیلی طولانی شده است، یا از آنجا که شما بیشتر از هر کسی کودکتان را میشناسید، بهتر است روشهای سادهٔ زیر را برای کمک به ترک جویدن ناخنها بدانید.
علت جویدن ناخن در کودکان چیست؟
اختلال جویدن ناخن که در اصطلاح پزشکی به نام «اونیکوفاژی» یا «LOnychophagia» نیز شناخته میشود، یک رفتار و عکسالعمل عصبی است که افراد در مقابل فشار عصبی یا استرس از خود نشان میدهند. جویدن ناخن در کودکان ۳ الی ۱۲ بیش از سایر گروههای سنی رایج است.
در این عارضه آسیبشناختی، فرد برای کم کردن فشار روانی خود شروع به جویدن و گازگرفتن ناخنها و پوستهای اطراف آن میکند.
ناخنها که از بافت سختی تشکیل شدهاند بهعنوان یک محافظ برای نوک انگشتان عمل کرده و از صدمه دیدن انگشتان جلوگیری میکنند. همچنین وجود داشتن ناخن در نوک انگشت، انجام کارهای حساس و ظریف را برای انسان آسانتر میکند.
جویدن ناخن علاوه بر اینکه نشان از یک اختلال روانی دارد، در صورت ادامه داشتن میتواند آسیبهای روحی و جسمی بسیار زیادی به فرد درگیر وارد کند.
در روانشناسی ناخن جویدن در کودکان به طور معمول در دسته اختلالات وسواسی اجباری طبقه بندی می شود. بر اساس طبقه بندی های بین المللی، ناخن جویدن از دوران کودکی یا طفولیت شروع می شود که می تواند همراه با مکیدن انگشت شست یا انگشت کردن در بینی باشد. علت اصلی جویدن ناخن در کودکان هنوز هم قابل بررسی و بحث است؛ اما ممکن است که ریشه ارثی یا ژنتیکی داشته باشد. به عنوان مثال اگر پدر خانواده در کودکی مدام ناخن جویده باشد، این ارث ممکن است به فرزندانش هم برسد.
علم روانشناسی معتقد است که برخی مشکلات روانشناختی از جمله اضطراب، نگرانی، عدم توجه و تمرکز، اختلال وسواس فکری و… باعث می شود کودک از جویدن ناخن به عنوان یک مکانیزم مقابله ای استفاده کند. جویدن ناخن در کودکان می تواند یک رفتار به صورت خودکار و غیر طبیعی به نظر برسد که برای مقابله با تنش های محیطی یا درونی انجام می دهد.
علت ناخن جویدن در کودکان زیر دو سال
به طور معمول کودکانی که زیر دو سال هستند نمی توانند به صورت مطلق تنش های استرس زا را درک کنند. این کودکان اکثرا با تقلید کردن از بچه های دیگر شروع به جویدن ناخن می کنند. بیشتر کودکان که زیر دو سال هستند از ناخن گرفتن با ناخنگیر فراری هستند. به همین دلیل ناخن جویدن در کودکان زیر دو سال می تواند یک امر طبیعی تلقی شود. برخی شواهد نشان می دهند که دو عامل بیش فعالی و وراثت در جویدن ناخن بعضی کودکان زیر دو سال موثر بوده است.
اکثر کودکان بین سن ۶ تا ۱۸ سال عادت دارند ناخنهای خود را بجوند و این عادت ناپسند مانند مکیدن انگشت یکی از رفتارهای رایج و غلط کودکان در این سن میباشد. یکی از دلایل که کودکان ناخن خود را میجوند دلایل روانی مثل استرس، نداشتن حوصله و داشتن اعصابی ناراحت است. علت جویدن ناخن در کودکان میتواند یکی از موارد زیر باشد:
برای رسیدن به آرامش
خسته شدن یا بی حوصلگی
برای کم کردن استرس
در مواقع ترسیدن از اتفاقی
کمبود محبت عاطفی از سوی والدین
روزهای ابتدایی مدرسه
استرس کلاس و درس
داشتن زمینه وراثت
علت ناخن جویدن کودکان ۲ساله
معمولاً کودکان زیر ۲ سال استرس و تنشهای عصبی ندارد ولی باز هم ممکن است ناخنهای خود را بجوند. علت این کار میتواند به خاطر تقلید از بچههای دیگر باشد. خیلی از کودکان زیر ۲ سال از چیدن ناخنها توسط ناخنگیر فراری هستند و این میتواند یکی از دلایل خوردن ناخن باشد. عواملی مثل زمینه وراثت و یا پیش فعال بودن کودک نیز میتواند یکی از علل جویدن ناخن در بچهها باشد. ناخن جویدن در این سن سبب میشود دندانهای کودک آسیب ببیند و در آینده نیاز به ترمیم دندان کودک باشد.
عوارض ناخن جویدن کودکان چیست؟
ناخن جویدن کودکان ممکن است پس از مدتی باعث بروز پیامدهای منفی برای کودک شود. یکی از عوارض ناخن جویدن کودکان این است که حالت ناخنها و زیبایی انگشتان را از بین میبرد. بعضی کودکان پس از جویدن ناخن آن را میخورند و این باعث میشود تا بعد از مدتی دچار مشکلات معده و گوارش شوند.
خوردن ناخن زمینه ساز بیماریهای عفونت دستگاه گوارش و یا حتی تبخال در دهان میباشد. از دیگر عوارض ناخن جویدن میتوان به ایجاد ناراحتیهای پوستی، ناهنجاریهای دندان و فک و همچنین بیماری تمپورومندیبولار و بدفرم شدن شکل ناخنها شود. ناخن خوردن میتواند باعث خرابی دندانها و نیاز آنها به عصب کشی دندان کودکان باشد.
درمان ناخن جویدن کودکان
ناخن جویدن در کودکان اگر به موقع درمان نشود میتواند باعث بروز عوارضی جدی در آنها شود. خیلی از پدر و مادرها سؤال دارند که چگونه مانع ناخن جویدن کودک خود شویم و درمان ناخن جویدن کودکان چیست؟ در ادامه راهکارهایی برای ترک فرزند دلبندتان برای ناخن جویدن به شما خواهیم گفت:
دلیل ناخن جویدن کودک را پیدا کنید
اولین کاری که باید انجام دهید ای است که ببیند به چه علت کودک شما دوست دارد ناخنهای خود را بجود. خیلی از کودکان به خاطر ترس و یا اضطراب اقدام به چنین کاری میکنند. مواردی مثل جدایی والدین، رفتن به سر کلاس، دعوا با همکلاسی، عوض شدن مدرسه، تنبیههای شدید و بدرفتاری والدین با کودک و دلایلی دیگر میتواند دلیل ناخن جویدن کودک شما باشد.
کوتاه کردن مرتب ناخن های کودک
بلند بودن ناخنهای کودک باعث جمع شدن میکروب زیر ناخنها شده و با خوردن و جویدن ناخنها این میکروبها وارد اعضای گوارش او میشود. به محض بلندشدن حتماً ناخنها را کوتاه کنید تا کودک نتواند آنها را بجود.
کودک را تنبیه نکنید
خیلی از والدین به محض دیدن ناخن جویدن کودک عصبانی شده و با روشهای مختلف آن را تنبیه میکنند. حتی خیلی از والدین با قرار دادن مواد خوراکی تند و یا تلخ روی ناخنهای کودک قصد دارند او را از انجام این کار باز دارند که کاملاً اشتباه است و هنگام ناخن خوردن کودک نباید با او به تندی رفتار کرد و او را توبیخ کنید.
کودک خود را سرگرم کنید
برای فراموشی کودک برای جویدن ناخن سعی کنید با بازی کردن با او و یا تهیه اسباب بازیهای سرگرم کننده مثل خمیر بازی یا خانه سازی حواس او را پرت کنید. حتی برای او کارتون و یا فیلمهای هیجان انگیز بگذارید تا با دیدن آنها تا مدتی ناخن جویدن از یادش برود. بردن مرتب کودک به پارک یا شهر بازی و سرگرم شدن با وسایل بازی تا میزان زیادی میتواند به شما کمک کند.
او را تشویق به ترک ناخن جویدن کنید
والدین با روشهای مختلف مثل خرید جایزه سعی کنند کودک را تشویق کنند تا عادت ناخن جویدن خود را کنار بگذارد. مثلاً به او بگویید اگر این عادت را کنار بگذاری برای تو اسباب بازی مورد علاقهات را میخریم یا تو را به شهربازی خواهیم برد. با این کار کودک تشویق میشود حتی برای مدت زمان کوتاهی این عادت را ترک کند.
انگشتان کودک خود را زیبا کنید
یکی از راههایی که ناخنهای کودک را زیبا میکند لاک زدن با رنگهای جذاب به ناخنهای کودک است. کودکان دختر با زدن لاک به ناخن خود بسیار ذوق میکنند و برای خراب نشدن آن ممکن است این جویدن ناخن را کنار بگذارند. اگر والدین با زدن لاک بازهم شاهد جویدن ناخنها توسط کودک بودند سریع آن را پاک کنند تا ذرات لاک توسط کودک خورده نشود.
استفاده از داروی ترک ناخن جویدن
استفاده از داروهای ترک ناخن یکی از روشهایی است که سبب میشود کودک از خوردن ناخنهای خود امتناع کند. داروهای ترک ناخن در قالب پدهایی هستند که مزه تلخی دارند و با کشیدن آن روی ناخن کودک و رفتن مزه تلخی به دهان کودک باعث زده شدن کودک از ناخن جویدن میشود.
درمان ناخن جویدن کودکان در طب سنتی
درمان ناخن جویدن کودکان در طب سنتی اگر به خاطر بیماری عصبی و استرس باشد استفاده از دم کرده عرق بیدمشک و بهار نارنج و مقداری گلاب و خوردن آن توسط کودک ۱ الی ۲ بار به مقدار کم در طول روز میتواند چاره ساز باشد. چنانچه به خاطر زیاد بودن بلغم در بدن کودک باشد دم کرده سنبل الطیب و گل گاو زبان و میل کردن آن هر شب قبل خواب میتواند درمان جویدن ناخن کودکان باشد.