اتوفوبیا به عنوان مونوفوبیا نیز شناخته می شود، فوبیای منزوی یا تنهایی است. حتی در یک محیط امن مانند خانه خود، تنهایی می تواند باعث ایجاد اضطراب شدید در افرادی شود که از این بیماری رنج می برند. حتی اگر مشخص باشد که آنها عملا سالم هستند. یک فرد مبتلا به اتوفوبیا نگران این است که وقتی روزی در آینده تنها بماند چه احساسی خواهد داشت؟ ترس از تنهایی می تواند به اشکال مختلف ظاهر شود.
- ترس از تنها زندگی کردن یا تنها ماندن در خانه
- نگران جدا شدن از یک فرد خاص مانند فرزند یا هسمر
- ترس از حضور در جمع بدون همراهی کسی که با او آشنا هستید
- انتظار اضطراب از تنهایی در تعطیلات
- مهاجمان یا غریبه ها
- دور انداخته شدن یا طرد شدن
- رخداد یک وضعیت پزشکی شدید
- صداهایی که غیرمنتظره یا مرموز هستند
هر فوبیایی وحشتناک است و در صورت عدم درمان مناسب ممکن است عواقب نامطلوبی بر سلامت فرد داشته باشد. اتوفوبیا، مانند بسیاری از اختلالات اضطرابی، ممکن است اثرات جسمی و روانی داشته باشد. اگر افراد از بیماری و روش های درمانی آن آگاه باشند، می توان اتوفوبیا را به طور مؤثرتری مدیریت کرد. این پست بینشی در مورد مفهوم اتوفوبیا و رایج ترین علائم و گزینه های درمانی ارائه می دهد.
ترس بدون دلیل خاص
این ترس شدید غیر منطقی و غیر ضروری است. بسیاری از مردم میدانند که میتوان برای ترس شدیدشان از دلیل استفاده کرد اما هنوز نمیتوانند احساسات خود را به درستی مدیریت کنند. آنها تا زمانی که از انزوا نگذرند و منزوی نشوند، قادر نیستند به طور کلی عمل کنند و نیاز شدیدی دارند که هر چه زودتر به انزوای خود پایان دهند.
برای افراد مبتلا به اختلال اتوفوبیا، منزوی شدن حتی در یک محیط آرامبخش معمولی مانند خانه میتواند باعث اضطراب شدید شود. افراد اتوفوبیک معتقدند که فرد یا افراد دیگری باید آنها را احاطه کنند تا احساس سلامت کنند. حتی اگر فرد مبتلا به اتوفوبیا از نظر جسمی سالم باشد، ممکن است از سارقان، بازدیدکنندگان، مورد بی مهری، عدم استقبال، ابتلا به یک بیماری ناگهانی پزشکی، یا شنیدن صداهای عجیب و غریب و مرموز وحشت داشته باشد.
اکثر مردم برای مقابله با اثرات اتوفوبیا از داروها و الکل استفاده می کنند. در حالی که نوشیدن و سوء مصرف مواد به ندرت ناراحتی را کاهش می دهد، بسیاری از مردم فکر می کنند که اگر این کار را انجام دهند احساسات ناخوشایند را تسکین خواهند داد. با این حال، در بسیاری از موقعیتها، ممکن است میزان یا شدت اضطراب را تشدید کند و طیف جدیدی از مسائل را ایجاد کند که اکنون باید از طریق فرآیند توانبخشی تحت نظارت حرفهای حل شود بهویژه پس از شروع وابستگی.
اتوفوبیا یا مونوفوبیا، ترس از تنهایی یا تنها ماندن است. تنها بودن، حتی در یک مکان معمولاً آرامشبخش مانند خانه، میتواند منجر به اضطراب شدید برای افراد مبتلا به این اختلال شود. افراد مبتلا به اتوفوبیا احساس میکنند برای امنیت داشتن به شخص دیگری یا افراد دیگری در اطراف خود نیاز دارند.
یک فرد مبتلا به اتوفوبیا حتی زمانی که میداند از نظر فیزیکی کاملا در امنیت است، ممکن است با ترس از موارد زیر، زندگی کند:
- سارقان
- غریبهها
- مورد بیمهری قرار گرفتن
- ناخواسته بودن
- دچار یک مشکل پزشکی ناگهانی شدن
- شنیدن صداهای غیرمنتظره یا غیرقابل توضیح
اتوفوبیا یک فوبیا یا اختلال مبتنی بر ترس است. اگر مشکوک به اتوفوبیا هستید، باید به پزشک عمومی مراجعه کنید. آنها میتوانند پس از بررسی علائم و شرایط، شما را به یک متخصص مراقبتهای روانی، روانشناس یا روانپزشک ارجاع دهند.
هنگامی که به یک متخصص سلامت روان مراجعه میکنید، یک ارزیابی روانشناختی انجام میدهد. آنها سابقه پزشکی شما را میپرسند تا ببینند آیا یک مشکل جسمی بر سلامت روان شما تأثیر گذاشته است یا خیر. پس از آن، یک ارزیابی روانشناختی انجام خواهند داد. این ارزیابی شامل پرسیدن سوالات زیادی در مورد فعالیتها و احساسات روزانهی شماست.
اتوفوبیا یک فوبیای موقعیتی در نظر گرفته میشود. یعنی فقط قرار گرفتن در وضعیت تنهایی و تنها ماندن باعث ناراحتی شدید برای فرد میشود. برای تشخیص اتوفوبیا، ترس از تنها ماندن آنقدر اضطراب در فرد ایجاد میکند که در انجام کارهای عادی و روزمرهی او هم اختلال ایجاد میکند.
در برخی موارد، افراد در یک زمان واحد، بیش از یک فوبیا دارند. این امکان وجود دارد که شما با بیش از یک فوبیا سروکار داشته باشید، که این شرایط میتواند مقابله با اتوفوبیا را چالشبرانگیزتر کند. اگر فکر میکنید غیر از اتوفوبیا ترسهای دیگری هم دارید، در مورد آن با پزشک خود صحبت کنید.
اتوفوبیا و تنهایی
اتوفوبیا با احساس تنهایی کردن متفاوت است.
احساس تنهایی به همهی احساسات منفی اطلاق میشود که زمانی ایجاد میشود که فرد احساس کند تعاملات اجتماعی یا ارتباطهای معنادار بسیار کمی دارد. در این شرایط، افراد حتی زمانی که با دیگران هستند احساس تنهایی میکنند.
ابتلا به اتوفوبیا شامل اضطراب شدیدی است که حتی با فکر کردن به تنهایی، ایجاد میشود. افراد مبتلا بسته به شدت اختلال خود، ممکن است حتی از فکر کردن به وقتگذرانی در تنهایی، دچار اضطراب شدید شوند.
البته بسیاری از افراد ممکن است در هنگام تنهایی، اضطراب را تجربه کنند ولی شدت این اضطراب نسبت به اضطراب ناشی از اتوفوبیا بسیار کمتر است.
ترس از تنهایی در کودکان هم وجود دارد ولی لزوما اتوفوبیا نیست. در بیشتر مواقع ترس از تنهایی در کودکان فقط ناشی از کمبود تجربه است و معمولا بهمرور زمان و بزرگ شدن، کمتر میشود و از بین میرود. در نهایت اگر احساس میکنید که ترس کودک شما از تنهایی بسیار بیشتر از حد معمول است، حتما به مشاور مراجعه کنید. سعی نکنید خودتان روشهایی برای حل این مشکل پیدا کنید.
چه چیزی باعث اتوفوبیا میشود؟
اتوفوبیا یک اضطراب غیرمنطقی است که زمانی ایجاد میشود که فرد میترسد در نهایت تنها بماند. در حالی که ممکن است خطر واقعی تنها ماندن وجود نداشته باشد، فرد همچنان قادر به کنترل علائم خود نخواهد بود.
ممکن است فرد تا زمانی که دیگر احساس تنهایی نکند قادر به عملکرد طبیعی نباشد. این افراد، زمانی که تنها هستند، ممکن است احساس نیاز مبرم داشته باشند تا در اسرع وقت به تنهایی خود پایان دهند و پیش فرد دیگری بروند یا کسی را صدا کنند.
علائم
زمانی که فرد مبتلا به اتوفوبیا غرق در فکر منزوی شدن باشد، علائم و مشکلات سلامت روانی و علائم فیزیکی نیز ممکن است ایجاد شود. علائم اتوفوبیا در ترکیبات و شدت های مختلفی ظاهر می شوند، اما می توانند شامل علائم و نشانه های زیر باشند:
- به طور وسواسی نگران منزوی شدن یا داشتن افکاری در مورد اینکه اگر تنها باشید چه اتفاقی می افتد
- وقتی فردی تنها است، ممکن است احساس کند ارتباطش با خودش قطع شده است.
- لرزش، لرزش، درد شکم، تاری دید، سردردهای شدید، نفس نفس زدن، تپش قلب و حالت تهوع از جمله علائم فیزیکی هستند که ممکن است رخ دهند.
- وحشت زده از حد مرگ، اصرار شدید برای رهایی از وضعیت
- اضطراب و احساس بی قراری
- دائماً فضای خالی را با صدای تلویزیون یا سایر صحبتها پر کنید تا ذهن خود را بیحس کنید
- دشواری در تنفس
- سرگیجه
- ترس از تنها ماندن و یا پیر شدن در تنهایی
- ترس از رها شدن
- ترس از غریبه ها، مزاحمان و یا صداها
- احساس عذاب
- در روابط از خود دفاع نکنید زیرا می ترسید آن شخص را از دست بدهید
- وحشت زدگی
- ضربان قلب سریع
- نشخوار ذهنی در مورد مورد بی مهری، نادیده گرفته شدن یا ناخواسته بودن
- لرزیدن و عرق کردن
- گذراندن وقت با افرادی که از آنها لذت نمی برید فقط برای جلوگیری از تنها ماندن
- مشکل در تمرکز، تمرکز، یا تفکر واضح
- نگران آسیب دیدن باشید
بسیاری از بیماران مبتلا به اتوفوبیا هنگام مواجهه با احتمال گوشه گیری و انزوا، اثرات اضطرابی آنی را تجربه میکنند که مشکلاتی مشابه زمانی دارند که در حال حاضر تنها هستند. فردی که فوبیای خاصی مانند اتوفوبیا دارد عنصری را که از آن می ترسد رد می کند و اگر با آن تماس پیدا کند بسیار مضطرب می شود.
علل
چه چیزی باعث ترس از تنهایی می شود؟ اغلب افراد از تجربه ی مجدد چیزی دردناکی که قبلا تجربه کرده اند احساس ترس و وحشت و غم می کنند. آن ها نمی خواهند که دوباره از آن مسیر صعب العبور گذر کنند. بسیاری از ما تنهایی را تجربه کرده ایم و نمی خواهیم دوباره آن را تجربه کنیم. سایر علل رایج عبارتند از:
- وابستگی ناایمن از دوران کودکی که باعث می شود احساس کنید وقتی دیگران در اطراف شما نیستند هنوز شما را دوست ندارند
- ترومای حل نشده؛ ممکن است نخواهید در خانه خود تنها باشید زیرا برای مثال قبلاً در خانه ای برای شما اتفاق بدی افتاده است. مونوفوبیا همچنین ممکن است با سایر شرایط سلامت روان از جمله اختلال شخصیت مرزی و آگورافوبیا مرتبط باشد.
وحشت از تنهایی در مقابل تنهایی
احساس تنهایی با اتوفوبیا یکسان نیست. تنهایی یک احساس انسانی است که زمانی رخ می دهد که افراد باور کنند روابط اجتماعی یا روابط مثبت بسیار کمی دارند. و هنگامی که توسط دیگران احاطه شده اند، افراد می توانند احساس تنهایی کنند. اتوفوبیا نوعی اضطراب است که به دلیل اتلاف وقت به تنهایی ایجاد می شود. وقتی افراد تنها هستند، می توانند ترس را تجربه کنند، اما شدت آن کمتر از اتوفوبیا است.
توجه به این نکته مهم است که بین تنهایی و ترس از تنهایی تمایز قائل شوید. تنهایی حالت واقعی از احساس غم و اندوه در لحظه ای است که شما تنها هستید. اما ترس از تنهایی نگرانی از این است که اگر یک زمانی در آینده که می تواند فقط 5 دقیقه ی دیگر یا حتی بیست سال آینده در سنین پیری باشد تنها بمانید چه خواهد شد؟ قابل توجه است که احساس تنهایی می تواند باعث ترس از تنهایی شود.
زمانی که احساس تنهایی می کنید ممکن است با خواندن یک کتاب به تنهایی در خانه ی خود مشکلی نداشته باشید. از این که تنها هستید احساس غمگینی کنید. سپس ذهن شما شروع به فکر کردن می کند که همیشه قرار است تنها باشید یا زمانی که تنها هستید اتفاق بدی خواهد افتاد. این موارد موجب ترس از تنهایی شود.
مقایسه با اضطراب جدایی
ترس از تنهایی وجوه مشترک زیادی با اضطراب جدایی دارد. به ویژه، زمانی که افراد از جدا شدن از یک فرد خاص می ترسند، بسیار شبیه اختلال اضطراب جدایی است. فوبیاها نیز در دسته اختلالات اضطرابی قرار می گیرند و می توانید فوبیای تنهایی را ایجاد کنید. گاهی تنهایی فقط اضطراب است و گاهی فقط ترس که البته می تواند به همان اندازه ناراحت کننده باشد اما در این مواقع به شدت ترس خلاصه می شود.
ممکن است یک فرد تعریف بالینی اختلال اضطراب را برآورده نکند اما همچنان ترس از تنهایی داشته باشد. اضطراب نگرانی در مورد آینده است. این می تواند منجر به مشکلات جسمی و روانی شود (مانند تنفس سریع و مشکلات خواب.) ترس از تنها ماندن نوعی اضطراب است اگرچه ممکن است همه معیارهای تشخیصی یک اختلال اضطرابی خاص را نداشته باشد.
درمان
افراد مبتلا به فوبیای خاص مانند اتوفوبیا اغلب با رواندرمانی درمان میشوند. رایجترین انواع روشهای درمانی برای اتوفوبیا مواجههدرمانی و درمان شناختی رفتاری است.
درمان از طریق مواجهه
مواجههدرمانی آن دسته از رفتارهای اجتنابی را درمان میکند که در طول زمان ایجاد شده است. هدف از این درمان این است که کیفیت زندگی شما را بهبود بخشد تا فوبیای شما باعث ایجاد اختلال در زندگی روزمره نشود و به خاطر این فوبیا دچار محدودیت نشوید.
پزشک در این روش درمانی، شما را بارها و بارها در معرض منبع فوبیا قرار میدهد. متخصصان این کار را ابتدا در یک محیط کنترلشده انجام میدهند که در آن شما کاملا احساس امنیت میکنید و در نهایت به یک موقعیت واقعی در زندگی شما را برای مواجه شدن با فوبیا، آماده میکنند.
در مورد اتوفوبیا، درمانگر با شما در جهت افزایش تحمل برای تنها ماندن برای مدت زمان بیشتر کار خواهد کرد. این کار میتواند با بیرون رفتن از مطب درمانگر و ایستادن در چند متری برای مدت کوتاهی شروع شود. با پیشرفت روزبهروز، میتوان این فاصله و زمان را افزایش داد.
تکنیکهایی که این روش استفاده میشود، به شدت فوبیای شما بستگی دارد.
درمان شناختی رفتاری (CBT)
در روش درمانی CBT، درمانگر، شما را در معرض فوبیا قرار میدهد و از تکنیکهای دیگری هم استفاده خواهند کرد که به شما کمک میکند یاد بگیرید چگونه با تنهایی به شیوهای سازندهتر مقابله کنید و با آن کنار بیایید. درمانگران با شما همکاری خواهند کرد تا الگوی تفکرتان در مورد فوبیا را بررسی کنند.
CBT میتواند در هنگام مواجهه با اتوفوبیا به شما حس اعتمادبهنفس بدهد. این حس به شما کمک میکند دفعه بعد که مجبور به رویارویی با آن شدید، کمتر احساس فشار کنید.
درمانهای دارویی
در بیشتر موارد، رواندرمانی به تنهایی در درمان اتوفوبیا یا ترس از تنهایی موفق است. اما گاهی اوقات دارو میتواند در کاهش علائم فرد مفید باشد تا بتواند از طریق رواندرمانی بهبود یابد. متخصص مراقبتهای روانی ممکن است در ابتدای درمان، دارو تجویز کند. همچنین ممکن است درمانگران به شما توصیه کنند که از داروها در موقعیتهای کوتاهمدت خاص یا نادر استفاده کنید.
برخی از داروهای رایج مورد استفاده برای افراد مبتلا به اتوفوبیا عبارتند از:
- مسدودکنندههای بتا: داروهایی که از تحریک ناشی از آدرنالین در بدن جلوگیری میکنند. آدرنالین یک ماده شیمیایی است که وقتی فرد مضطرب است در بدن حضور پیدا میکند.
- آرامبخشها: آرامبخشهای بنزودیازپین میتوانند با به حداقل رساندن میزان اضطرابی که احساس میکنید به آرامش شما کمک کنند. این داروها باید با احتیاط مصرف شوند چون ممکن است اعتیادآور باشند. این امر به ویژه در افرادی که سابقهی اعتیاد به مواد مخدر یا الکل دارند صادق است.
درمان ترس از تنهایی در طیف خفیف
از آن جائی که می دانید ترس از تنهایی شباهت هایی به اضطراب دارد سرنخ برای مقابله با این وضعیت را نیز می دانید راه هایی که برای جلوگیری و مدیریت اضطراب استفاده می کنند در اینجا نیز کاربرد دارد. فعالیت هایی نظیر تنفس عمیق، آرام سازی پیشرونده عضلانی، مدیتیشن، ذهن آگاهی، حرکت (رقص یا کشش) و سایر فعالیت هایی که شما را وارد بدن خود و به لحظه حال می کند، همگی می توانند به شما در مقابله با ترس از تنهایی کمک کنند. یافتن چیزی که توجه و تمرکز شما را به آن معطوف کند نیز می تواند کمک کننده باشد. پخش موسیقی، تماشای فیلمی که دوست دارید، یا پختن یک غذای مورد علاقه می تواند کمک کننده باشد.
سایر روش های درمان ترس از تنهایی خفیف
هر فردی می تواند سیستم پشتیبان برای گذر از شرایط سخت داشته باشد مثلا :
- فهرستی از افرادی که به شما اهمیت می دهند
- تماس با یکی از دوستان یا اعضای خانواده
- قدم زدن در محله و سلام و احوالپرسی و ارتباط با چهره های آشنا
- پیوستن به یک گروه پشتیبانی، آنلاین یا آفلاین
- برنامه ریزی برای ملاقات با یک دوست
- برای افرادی که احساس تنهایی دارند نگه داری از حیواناتی نظیر سگ و به گردش بردن آن می تواند راهگشا باشد.
گفته می شود اجتناب از محرک های اضطراب (از جمله محرک های ترس شما از تنهایی) گاهی اوقات می تواند مشکل را در دراز مدت تشدید کند. بنابراین، مهم است که این حواسپرتیها را با تمرین هنر تنهایی متعادل کنید.اگر ترس شما از تنهایی ممکن است مربوط به مسائل دلبستگی دوران کودکی، تروما، یا مسائل بین روابط باشد، جستجوی حمایت درمانی برای حل این چالش ها می تواند بسیار مفید باشد. پرداختن به این مسائل اساسی می تواند به رفع ترس از تنهایی کمک کند.
درمان ترس از تنهایی شدید
بیماران مبتلا به ترس های غیرمنطقی جدی، مانند اتوفوبیا، اغلب به دنبال مراقبت نیستند. بسیاری از بیماران ممکن است تمایلی به اعتراف به موضوع و بحث در مورد حقایق با یک متخصص مراقبت های بهداشتی نداشته باشند. بنابراین آنها می دانند که احساسات آنها غیرمنطقی است. آنها می توانند باور داشته باشند که باید نوآورتر باشند و تنها چیزی که نیاز دارند عزم راسخی برای رهایی از علائم بیماریشان است.
متأسفانه باید گفت، این فوبیا با وقوع همزمان اعتیاد به مواد مخدر یک وضعیت روانی است که هم بر جسم و هم بر ذهن تأثیر می گذارد. در نتیجه، برای کنترل موفقیت آمیز علائم، افراد باید تحت مراقبت در یک مرکز با توانایی ارائه تمام خدمات درمانی لازم، مانند درمان تشخیص دوگانه، قرار گیرند. این ممکن است شامل موارد زیر باشد:
درمان ترس از تنهایی | مواجهه درمانی
یک رویکرد اصلاح رفتار برای درمان اختلالات اضطرابی است. قرار گرفتن در معرض درمان با هدف قرار دادن بیمار مورد نظر اتوفوبیا در معرض ریشه ترس یا پس زمینه آن است بدون اینکه آنها را در معرض خطر قرار دهد. فرض بر این است که انجام این کار به آنها در غلبه بر ترس یا افسردگی کمک می کند. هنگامی که فوبیا وجود دارد، مواجهه درمانی باید به بیمار کمک کند تا در محیطی سالم و تحت نظارت با اضطراب خود مقابله کند.
درمان فردی وحشت از تنهایی
هنگام برخورد با درد روانی که ممکن است باعث اضطراب، وحشت از تنهایی و ایجاد راهبردهای هدفمند برای مقابله با علائم در سطح یک به یک و وادار به مصرف الکل یا معتاد شدن شود، یک جنبه ضروری و مستمر توانبخشی است. روانپزشک شما را با فوبیایی که بیشتر از همه در طول درمان شناختی رفتاری CBT از آن می ترسید آشنا می کند. آنها همچنین از روش های دیگری برای کمک به شما در یادگیری غلبه بر تنهایی و مقابله با آن به شیوه ای سازنده تر استفاده می کنند.
آنها برای بررسی الگوهای فکری مرتبط با فوبیا با شما مشورت خواهند کرد. وقتی صحبت از مواجهه به میان می آید، CBT به شما کمک می کند اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید. دفعه بعد که مجبور به مقابله با آن خواهید شد، به همین دلیل استرس کمتری خواهید داشت. در مواردی اتوفوبیا تنها با روان درمانی قابل درمان است. با این حال، دارو همچنین می تواند به کاهش بیماری های فرد کمک کند تا بتوان از روان درمانی برای کمک به بهبودی آنها استفاده کرد. داروها ممکن است توسط متخصص سلامت روان در شروع درمان تجویز شوند. آنها حتی می توانند به شما بگویند که شما فقط می توانید از آن در شرایط خاص یا گاه به گاه کوتاه مدت استفاده کنید.
سخن آخر درباره وحشت از تنهایی
گاهی بعضی از مشکلات چنان ریشه در یک تا شش سال ابتدایی زندگی افراد دارد که اصلا نمی توانند به تنهایی مشکل خود را حل کنند و یا به صرف خواندن چند مقاله و کتاب بتوانند به جنگه مشکلات خود بروند در چنین شرایطی توصیه می شود به یک روانکاو و یا یک روان درمانگر حرفه ای مراجعه کنید تا بتوانید به کمک او از این گذرگاه های تاریک دوران کودکی عبور کنید. برای کسب آگاهی بیشتر در این زمینه از مشاوره روانشناسی کمک بخواهید.